Polska

Choroba układu oddechowego bydła (BRD)

OCHRONA ZDROWIA UKŁADU ODDECHOWEGO CIELĄT DLA OPTYMALIZACJI WYNIKÓW PRODUKCJI

Koszty produkcji w gospodarstwie hodowlanym są zróżnicowane, a ceny skupu mleka i żywca kształtowane są przez rynki globalne. Zarówno koszty produkcji, jak i ceny skupu są trudne do przewidzenia i w dużej mierze pozostają poza kontrolą hodowców. 

Dlatego, w celu zapewnienia optymalnej wydajności produkcji, hodowcy powinni skoncentrować się na tych obszarach, na które mogą mieć bezpośredni wpływ i którymi mogą sami zarządzać, np. na uzyskiwaniu prawidłowych przyrostów cieląt i młodego bydła. 

Wpływ na szybkość wzrostu mają czynniki genetyczne, żywienie i stan zdrowia, a najczęstszym problemem zdrowotnym u cieląt do ukończenia 12. miesiąca życia są choroby układu oddechowego bydła (BRD).

Choroba układu oddechowego bydła może mieć duży negatywny wpływ na szybkość wzrostu cieląt, a także na efektywność wykorzystania paszy, a jej skutkiem mogą być straty, na przykład na skutek wzrostu kosztów żywienia, wydłużenia okresu opasu, niższej końcowej masy ciała, czy też późniejszego pierwszego wycielenia.

Ochrona zdrowia cieląt ma kluczowe znaczenie dla przyszłej wydajności stada, czy to w produkcji mleka, czy mięsa. Szczepienia są integralnym elementem dobrego zarządzania gospodarstwem hodowlanym i pomagają zoptymalizować zarówno rozwój cieląt i młodzieży, jak i wyniki produkcyjne w całym okresie ich życia.

PRZYCZYNY

BRD to schorzenie wieloczynnikowe. Wybuchowi choroby sprzyjają złe warunki utrzymania, klimat, kiepskie żywienie, transport, robaczyce i niewystarczające odpojenie siarą. BVD krążące w stadzie również powoduje znaczne obniżenie odporności i przyczynia się do jej przełamania przez mikroorganizmy wywołujące BRD. Pierwszymi i najważniejszymi czynnikami wywołującymi chorobę są wirusy, przede wszystkim BRSV, PI3 oraz IBR, a także bakteria Mycoplasma, która może stać się jednym z czynników pierwotnych (niestety nie ma na rynku szczepionek chroniących przed mykoplazmą). Układ oddechowy zostaje zniszczony przez wirusy, które uszkadzają rzęski wyścielające oskrzela i otwierają się w ten sposób wrota dla drobnoustrojów wikłających ten proces. Organizm cielęcia do tej pory odporny, ulega presji bakterii takich jak M. haemolytica, P. multocida, H. somni.

ROZWIĄZANIE

ZARZĄDZANIE I WARUNKI ŚRODOWISKOWE
  • Wentylacja – dobrze wykonana wentylacja grawitacyjna zapewni odpowiednią wymianę powietrza
  • Wilgotność – sucha ściółka, sprawna wentylacja, sprawne poidła
  • Odpowiednia obsada kojców – duże zagęszczenie sprzyja wybuchom choroby
  • Unikanie mieszania grup wiekowych – starsze cielęta często zarażają młodsze
  • Ograniczenie przemieszczania zwierząt – transport jest silnym stresorem
  • Zakup tylko z pewnego źródła, transport w odpowiednich warunkach
  • Kwarantanna po sprowadzeniu nowych zwierząt
ODCHÓW CIELĄT
  • Prawidłowe odpajanie siarą
  • Zbilansowane żywienie – energia, białko, mikroelementy, witaminy
PROFILAKTYKA
  • Regularne odrobaczanie stada
  • Szczepienia

Najlepszą metodą walki z BRD jest profilaktyka. Już u najmłodszych cieląt wprowadzić należy szczepienia donosowe chroniące przed głównymi patogenami wywołującymi chorobę – BRSV, PI3, IBR. Takie szczepienie daje wczesną odporność trwającą 12 tygodni, po tym czasie kontynuację odporności zapewni szczepienie domięśniowe. Profilaktyka musi dotyczyć całego stada.

LECZENIE

Cielętom, które już zachorowały niezbędne jest podanie antybiotyku oraz leku przeciwzapalnego. Wybór antybiotyku o przedłużonym działaniu zwiększa szanse na skuteczne wyleczenie i brak nawrotów. Nawroty choroby na skutek źle dobranego antybiotyku to coraz większe uszkodzenia płuc i niebezpieczeństwo charłaczenia zwierząt.

Baner ilustrujący link do broszury BRD