Polska

Zapalenie żołądka i jelit

Zapalenie żołądka i jelit to termin ogólnie określający stan zapalny w obrębie przewodu pokarmowego (żołądku i/lub jelitach), często charakteryzujący się nagłym pojawieniem się wymiotów i biegunki. Jeśli problem ogranicza się do wymiotów, można mówić o zapaleniu żołądka, a jeśli występuje wyłącznie biegunka – wówczas mamy do czynienia z zapaleniem jelit.

Przyczyną niepowikłowanego zapalenia żołądka i jelit jest często spożycie zepsutego lub skażonego pożywienia, a u psów wystąpienie takiego problemu jest dość prawdopodobne, gdyż mają skłonność do zjadania znalezionej padliny i resztek. Bardzo często u podstaw stanu zapalnego żołądka i jelit leży też alergia pokarmowa. Nierzadko rzeczywista przyczyna zapalenia żołądka i jelit u psa jest nieznana, ale w większości przypadków dobre wyniki przynosi leczenie objawowe w połączeniu z terapią wspomagającą. Postępowanie może polegać na wspomaganiu zwierzęcia przez zastosowanie na przykład płynoterapii oraz na leczeniu objawów, takich jak wymioty.

Spośród przyczyn swoistego zapalenia żołądka i jelit należy wymienić połknięte ciała obce, toksyny, niektóre rośliny, substancje drażniące, a także pasożyty wewnętrzne, wirusy (np. parwowirus) i rzadziej bakterie. W takich przypadkach można określić konkretną przyczynę choroby po wykonaniu specjalistycznych badań.

Krwotoczne zapalenie żołądka i jelit to cięższe schorzenie, w przebiegu którego w wymiotach i/lub kale pojawia się krew. Przyczyna tej choroby jest zwykle nieznana, jednak konieczne jest szybkie wdrożenie leczenia wspomagającego.

Objawy

Zapalenie żołądka i jelit często objawia się bardzo szybko, a charakterystyczną jego cechą jest nagły początek wymiotów i/lub biegunki. Zazwyczaj pies zwraca pokarm, wymiotuje też żółcią, ale w wymiocinach może również pojawić się niewielka ilość krwi. Chore zwierzęta zwykle nie wykazują zainteresowania jedzeniem i mogą czuć się źle. Gorączka i bóle brzucha występują rzadko. Często słychać przyspieszoną perystaltykę i burczenie w brzuchu. 

Jeżeli Twój pies wykazuje objawy zapalenia żołądka i jelit, powinieneś zasięgnąć porady lekarza weterynarii. Bezwzględnie należy zwrócić się do lekarza weterynarii w razie wystąpienia następujących objawów:

  • uporczywe lub intensywne wymioty (częściej niż 2-3 razy na dobę)
  • uporczywa/obfita biegunka
  • utrata apetytu
  • posmutnienie
  • różowe wymioty lub czerwone/czarne stolce
  • gorączka
  • zasłabnięcie

Potencjalnie poważnym powikłaniem związanym z wymiotami I biegunką jest odwodnienie. Może dojść do niego dość szybko, a jest to stan bardzo niebezpieczny dla zdrowia psa i – jeśli nie podejmie się właściwego leczenia – może doprowadzić do śmierci, zwłaszcza młodych zwierząt.

Rozpoznanie

Łagodne zapalenie żołądka i jelit można zwykle rozpoznać na podstawie objawów klinicznych – wymiotów i/lub biegunki. Lekarz weterynarii przeprowadzi pełne badanie kliniczne i będzie chciał dowiedzieć się od właściciela wszystkiego, co wie o tym, co jego pies robił w ciągu ostatnich dni.

Jeżeli istnieje kliniczne podejrzenie poważniejszego schorzenia niż niepowikłane zapalenie żołądka i jelit lub lekarz podejrzewa, co jest przyczyną choroby, wówczas do ustalenia przyczyny może być konieczne wykonanie dodatkowych badań. Te badania mogą obejmować: badanie radiologiczne (RTG) lub ultrasonograficzne (USG) jamy brzusznej, a także badanie krwi lub kału (np. w celu wykrycia pasożytów wewnętrznych lub choroby wirusowej, takiej jak zakażenie parwowirusem u szczeniąt). 

Badania laboratoryjne krwi często potrzebne są do ustalenia, czy występuje jakaś choroba innych narządów, jak również do oceny stanu nawodnienia zwierzęcia.

Leczenie ostrego zapalenia żołądka i jelit polega prawie wyłącznie na stosowaniu terapii wspomagającej i podawaniu leków działających objawowo (np. przeciwwymiotnych i przeciwbiegunkowych). Opanowanie wymiotów i biegunki ma kluczowe znaczenie dla ochrony organizmu przed utratą płynów ustrojowych i elektrolitów, ponieważ może ona doprowadzić do odwodnienia i w krótkim czasie do stanu zagrażającego życiu.

Leczenie

Antyemetyki to leki przeciwwymiotne i lekarz weterynarii może przepisać je Twojemu psu w razie potrzeby. Leczenie wspomagające polega między innymi na podawaniu zbilansowanych roztworów zawierających elektrolity (jest to tzw. płynoterapia). Można je podawać doustnie, jeżeli zwierzę nie wymiotuje, albo w postaci wlewów dożylnych (kroplówek).

Lekarz weterynarii może zalecić też krótkookresową głodówkę, a następnie podawanie psu przez pewien czas niewielkich ilości lekkostrawnego pożywienia. Jeśli uda się znaleźć rzeczywistą przyczynę choroby, należy także, w miarę możliwości, zastosować swoiste postępowanie lecznicze – na przykład leki zwalczające pasożyty wewnętrzne.

Większość przypadków nieswoistego zapalenia żołądka i jelit można wyleczyć w ciągu kilku dni, pod warunkiem kontrolowania utraty płynów i ich uzupełniania. Bardzo ważne jest monitorowanie stanu zdrowia psa przez właściciela, jeśli w okresie leczenia pies przebywa w domu. W razie braku poprawy lub gdy nastąpi jakiekolwiek pogorszenie (np. krew w odchodach, większa ospałość, osłabienie, gorączka itp.), należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii prowadzącym leczenie psa.

Zapobieganie

Psy mają naturę padlinożerców, dlatego już od szczenięcia, jeśli to możliwe, należy je uczyć, że nie wolno zjadać znalezionej padliny i resztek pożywienia. Po pomoc w tej sprawie zwróć się do lecznicy weterynaryjnej lub behawiorysty. Twój pies może nie tolerować nagłych zmian w diecie, dlatego bardzo ważne jest, aby każde nowe pożywienie wprowadzane było stopniowo – przez kilka dni, a nawet tygodni. 

Regularne szczepienia zapewnią Twojemu psu ochronę także przed wieloma niebezpiecznymi chorobami wirusowymi, powodującymi zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego (np. parwowirozą). 

Na zakończenie należy podkreślić, że ogromne znaczenie ma regularne odrobaczanie, co najmniej 4 razy w roku, przy użyciu środka działającego na szerokie spektrum pasożytów wewnętrznych oraz regularne stosowanie preparatów przeciwpchelnych, co zapobiega zakażeniu psa niektórymi pasożytami wewnętrznymi (np. tasiemcem psim).